Şiir ve Şarkı Sözü Yazarlığı

Şiir ve şarkı sözü, aslında düz metinlerdir. Fakat ikisinin de yazımı noktasında birbirinden ayrılan yanları ve buna bağlı olarak da kuralları bulunmaktadır.

Şiir Yazmak

Elbette herkes şair olamaz, fakat isteyen herkes şiir yazabilir. Şiir yazmak için doğuştan bir yeteneğe sahip olmanıza gerek yok. Gerekli bilgileri sonradan öğrenmek yeterli olacaktır. Şiir duyguların dışarıya vurumudur. Her insanda duygu olduğu için, farklı açılardan herkes şiir yazabilir. Akıcı ve yerinde bir şiir yazmak ise tamamen hece ölçüsünden geçmektedir. Günümüzde genellikle şarkı sözü için serbest ölçülü şiirler yazılsa da, hece ölçüsünden vazgeçmeden şiir yazılması daha doğru olacaktır.

İlk olarak şiiri içinizden geldiği gibi hece ölçüsüz yazın. Daha sonra cümle sonlarında eklerle ve belirli kelimelerle oynayarak hece ölçüsünü oluşturabilirsiniz. Hece ölçüsü oluşturmak için eş anlamlı sözcükleri kullanmaktan çekinmeyin. Aynı zamanda cümlenizden kelime çıkarabilir yeni kelimeler de ekleyebilirsiniz.

Şiir yazarken dikkat edilmesi gereken en önemli noktalardan birisi redif ve uyaklardır. Kelime hazneniz burada devreye giriyor. Kelime hazneniz ne kadar genişse, o kadar güzel uyaklar oluşturabilirsiniz. Bunun için de doğuştan gelen bir yeteneğe sahip olmanıza gerek yok. Bol bol okumak yeterli olacaktır. Bir şiir içerisinde yaygın olarak kelimelerden bazılarını şu şekilde sıralayabiliriz:

“Siyah, beyaz, tutku, aşk, sevgi, yangın, yatmak, bencil, dolu, gece, kar, fırtına, nafile, günah, sevap, tanrıça, rab, Allah, mehtap, karanlık, aydınlık, hüzün, nefret, can, dilemek, duymak, direnmek, mucize, ölüm, haya, yaşam, acı, tatlı, sarılmak, terk etmek, dilemek, düşünmek vb.”

Şiir yazarken belirtilen bu noktalar tamamen teknik özelliklerdir. Bundan sonraki önemli nokta maneviyattır. Öncelikle fazla ışığı olmayan, sessiz sakin bir ortam bulun. Daha sonra elinize kâğıt ve kalem alın. Düşünmeye başlayın. Şiir yazmayı bilgisayar üzerinden yapmaya çalışmayın.  Rahatlatmak amacıyla arkadan gelecek şekilde kısık tonda sakin bir müzik açabilirsiniz. Yapılan araştırmalara göre, insanın sanatsal tarafı geceleri daha fazla aktiftir. Şiiri mümkün olduğu kadar gece yazmaya çalışın.

Sıra geldi şiir konusu bulmaya. anneye, babaya, kardeşe, sevgiliye, eşe, ülkeye veya da bir şeyler hissettiğiniz her şeye şiir yazabilirsiniz. Karar verirken duygularınıza göre hareket edin.

Şiir yazmak için çok romantik olmanıza gerek yok. Ancak duygularınızı abartarak yazabilirsiniz. Şiirin net bir konusu yoktur, değişkendir. Örnek vermek gerekirse, aşk üzerine yazılan bir şiirde kelime değişikliği yaparak, şiiri başka bir varlık sevgisi üzerine çevirebilirsiniz. Mesela kelimelerle oynayarak millet, ülke ya da vatan sevgisine çevirebilirsiniz.

Diğer önemli nokta benzetmelerle yapılan betimlemelerdir. Eğer aşk şiiri yazıyorsanız sevgilinizi gökyüzüne, çiçeğe ya da akan bir suya benzetebilirsiniz. Aşk içerisinde karmaşık hisler barındıran bir duygudur. Sizler de bu karışıklığı şiirinize yansıtabilirsiniz. Zıt duyguları bir arada kullanmanız şiirinize yoğunluk katacaktır. Örnek vermek gerekirse, karşınızdaki kişiye duyduğunuz aşkı bir zehre benzetebilirsiniz. fakat o zehirsiz de yaşamınızı devam ettiremeyeceğinizi belirtebilirsiniz.

Şiirin belirli bir konusu olmadığı gibi, belirli bir uzunluğu da yoktur. Aynı zamanda şiirinizde sorulara yer verebilirsiniz.

Daha önce belirttiğimiz gibi, şiirde abartıya kaçabilirsiniz. Bu sebeple de kendinizle alakalı doğru bilgiler vermek zorunda da değilsiniz.

Şiir Yazmanın Kuralları

Her edebi metin için geçerli olan noktalardan birisi, kuralların olmasıdır. Şiir yazarken mutlaka giriş, gelişme ve sonuç kısımlarının kurallarına uyulması gerekmektedir. Şiirin dantel gibi ilmek ilmek işlenmesi gerekir. İlk mısralarda okuyucuya işleyeceğiniz konuyu vermelisiniz.

Gelişme bölümünde ise işlenilen konunun ayrıntıları ve detayların zenginliği olmalıdır. Sonuç bölümü ise şiirin en önemli noktalarından bir tanesidir. Sonuç mutlaka vurucu ve can alıcı olmalıdır. Şiirin sonu okuyucuların aklında kalacak şekilde olmalıdır. Şiirin sonu öz, net ve vurgulu olmalıdır.

Daha öncede belirttiğimiz gibi, günümüzdeki şiirler genellikle serbest ölçüyle yazılıyor. Serbest şiirin yazımında hiçbir kural yoktur. Fakat yine de türüne has olmakla beraber bazı önemli noktaları vardır. Serbest şiirlerde hece sayısı 20’yi geçmemelidir. Ancak günümüzde hece veznini kullananlar 14, 11, 8 ve 7’lik hece ölçülerini kullanmaktadır.

Şarkı Sözü Yazmak

Şarkı sözü yazmak, şiir yazmaya göre daha kolaydır. Şarkı sözü tamamen kişinin stiliyle alakalı bir durumdur. Müzikal, edebi ve etkili bir şarkı yazmak için elbette dikkat edilmesi gereken önemli noktalar bulunuyor. Bunlardan biri müzik bilgisi diğerleri ise duygu ve kelime haznesidir.

Bunun dışında hissetme eylemi mutlaka şarkı sözü yazma sürecinin her aşamasında olmalıdır. Şarkı bir şey için yazılmalıdır. Aynı zamanda şarkı birine adanmalıdır. Kişi, eşya, olay, ülke vb.

Şarkı yazmak stiller alakalı bir durumdur. Şarkı yazmaya ilk başlandığında pek bir şey anlaşılmaz. İlk taslak çıktıktan sonra şarkı yavaş yavaş şekillenmeye başlar. Şarkı sözü yazma konusunda, “İlk olarak söz yazılır, daha sonra besteleme işlemi yapılır” tarzında bir söylem bulunuyor. Bu tamamen kişiyle alakalıdır. Kendinizi nasıl rahat hissediyorsanız, o şekilde yazabilirsiniz.

Şarkı Sözü Nasıl Yazılır?

Şarkı sözü yazım aşamalarını kısaca şu şekilde belirtebiliriz:

  • İlk olarak taslak metni hazırlamalısınız. Taslak metninin amacı, içinize sinene kadar dönüp dönüp yazıyı düzeltmek.
  • Sözleri yazmaya başlarken hecelemeye dikkat etmelisiniz. Şiir yazarken ki kadar olmasa da melodiyi oturturken kulak tırmalamaması için birbirine yakın dizeler oluşturmalısınız.
  • Cümlelerdeki sözcüklerin sırasın da önemlidir. Örnek vermek gerekirse “Seni seviyorum aşkım” oldukça klasik bir cümledir. Ancak bunu ters çevirdiğimizde “Aşkım seviyorum seni” cümlesi, ilk cümleye göre daha çarpıcı ve etkilidir. Şarkılarda genellikle son kelime uzatılır. Bu sebeple son heceyi buna göre oluşturabilirsiniz.
  • Kelimelerinizi güçlü seçmelisiniz. Elbette şarkı içerisindeki bütün kelimelerden bahsetmiyoruz. Ancak en az her dizede bir tane güçlü kelime olması gerekmektedir.
  • Sözcükleri roman yazar gibi çok fazla uzatmayın. Çünkü dinleyenler sıkılabilir. Aynı zamanda sözcükler uzadığı zaman anlamını kaybedebilir. Uzun şarkıları oluşturmak zordur. Uzun kelimelerle şarkı oluşturmak profesyonellerin işidir.
  • Kesinlikle alıntı yapmayın. İlham alabilirsiniz. Ancak bu başka şarkıların duygusunu, melodisini ve kelimelerini kullanabileceğiniz anlamına gelmiyor. Her zaman kendiniz olun.

Nitelendirme: Nitelendirme şarkı sözü yazarken, neyi neyle nitelendireceğiniz konusunda büyük önem taşır. İlk olarak nitelendirilecek olan seçilmelidir.

Manalı kelimelerle anlatım yapmak: Mana verilen şeylerle, mana için kullanılan kelimeler ne kadar uygun olursa o kadar iyi edebiyat yapılmış olur.

Yazmak: Yazmak derken burada iyi ayrı noktadan söz etmek gerekir. Bunlardan biri, “Konuşmak şeklinde yazmak”, diğeri ise, “Anlıyormuş gibi yazmak” İkisi de birbirinden farklıdır. Dinleyicinin zihnini tahmin ederek yazmak, her zaman daha iyi sonuç verecektir.

Düşüncelerin değişikliği: Toplumsal olarak kötü görünen ya da alışılmamış bir durumun tersini bahsetmek. Örnek vermek gerekirse, “Baba parası yemek” ile alakalı bir şarkı yazılması gerekiyor. Toplumsal düşünceye göre aslında baba parası yemek kötü bir şeydir. Ancak şarkıda bunun tam tersi bahsedilebilir. İyi bir şekilde edebiyat yaparak, düşünceleri değiştirebilirsiniz.

Tekrar: Düz bir metinde karşılayan tekrarlar okuyucuyu sıkar. Fakat şarkıda farklı bir anlatım tarzıyla aynı şeyi anlatmak gayet doğal bir durumdur. Anlatımı farklılaştırarak aynı şeyi söylemek, aslında anlatılan şeyi sağlamlaştırmaktadır.

Bazı Referans Çalışmalarımız

Spotitfy: https://open.spotify.com/album/0B3aHRGvBTcURqUJn3PbcK

iTunes:
https://music.apple.com/us/album/bambaska-ep/1512263197…

WhatsApp chat