Köşe Yazısı

Köşe yazılarının diğer adı fıkradır. Köşe yazısı ya da fıkralar gazetelerin ve dergilerin iç sayfalarının bir köşesinde yayımlanmaktadır. Köşe yazısı, edebiyatımıza Batı’dan Tanzimat gazeteciliği ile birlikte girmiştir.

Köşe yazısının bir diğer adının fıkra olduğunu belirtmiştik. Fıkra, eğlence amaçlı yazılan yazılarla karıştırılmamalıdır. Pek çok kişi tarafından aynı isimle adlandırılan fıkrayla köşe yazısı anlamında kullanılan fıkrayı birbiriyle karıştırmaktadır. Belirtilen bu fıkra gülme amacı taşımaktadır. Köşe yazısı olarak belirtilen fıkra ise, ifade gücünü arttırmak amacıyla yazılmaktadır. 

Fıkra, edebiyatın bir yazı türüdür. Makalenin bir benzeridir, köşe yazısı. Makalede, görüşlerin belirli kanıtlarla ispatlanması gerekmektedir. Ancak fıkrada, okuyucular, yazarın görüşlerini kabul edip etmemekte serbesttir.

Köşe Yazısı Yazılırken Nelere Dikkat Edilir?

Köşe yazıları, haber, gazete, makale ve diğer güncel yayın araçları aracılığıyla yazılmaktadır. Bu yazılar düzenli olarak her gün yazılabileceği gibi, belirli aralıklarla da yazılabilir. Köşe yazısı, gazetecilik içerisinde önemli bir yazı biçimidir. Belirli bir kitle için yazılan bu yazılar, sütunlar halinde okuyuculara sunulur. Bir köşe yazısı yazmak için bazı yöntemlere dikkat etmeniz gerekmektedir.

Amaç belirleme: Köşe yazısının en temel amacı okuyucuyu bilgilendirmektir. Yazarın deneyimleri ve bilgi birikimi yazının kalitesini ve zenginliğini arttıracaktır. Bunun dışında sosyal, siyasi, ekonomik ve dini gibi çeşitli konularda yazılan yazılarla okuyucuları ikna etmek ve yönlendirmek gibi çeşitli amaçları da olabilir.

İçerik planı: Yazılan her yazı, belirli bir plan gözetilerek yazılır. Bu yazıda ise yazar görüşlerini, belirli bir düzene koyarak okuyuculara sunmalıdır. Yazı her zaman giriş, gelişme ve sonuç bölümleriyle birlikte hazırlanmalıdır. Bunun dışında içerik planının içerisinde dil üslubu ve kaynakların belirlenmesi gibi aşamalarında atlanmaması gerekmektedir.

Güncel olaylar: Köşe yazılarının en önemli özelliklerinin arasında güncel olayları ele alması bulunmaktadır. Yazılar mutlaka güncel olayları konu alarak yazılmalıdır. Köşe yazısının yazacak olan yazarın, genel kültürünün son derece iyi olması beklenmektedir.

Köşe Yazısının Tarihsel Gelişimi

Köşe yazısı, bir diğer adıyla fıkra, gazeteciliğin geliştiği dönemlerde Fransa’da ortaya çıkmıştır. Belirli sayılarda çıkartılan ilk gazetelerde okuyuculara günlük olaylar bir haber şeklinde sunulmuştur. Daha sonra zaman içerisinde bu fikir yazılarının günü birlik yazılmasına karar verilmiştir. Fikir yazarlığı bir uğraş olurken, yeni bir türün ortaya çıkması sağlanmıştır. 

Fıkra türü, edebiyatımızda olduğu gibi, Batı’da da gazeteciliğin gelişimi sayesinde ortaya çıkmıştır.  Bizde ilk resmi gazete olan Takvim-i Vakai güncel haberlerin paylaşıldığı bir araç haline gelmiştir. Gazetede yazılan güncel olaylar, yanlı bir şekilde okuyucuya sunulmaya başlanmıştır. Bu da gerçek bir fıkra yazılarına örnek verilememiştir. İlk özel gazetenin çıkmasıyla beraber, fıkra türüne örnek olabilecek yazılar yazılmaya başlanmıştır. Dönemde, yazı türlerinin arasında ayrım yapılmamıştır. Güncel olaylarla alakalı yazılar, adeta birer makale gibi okuyuculara sunulmuştur.

Gerçek anlamda edebiyatımızdaki ilk fıkra yazıları Serveti Fünun dönemindeki yazarlar tarafından yazılmıştır. Bu yazarların içerisinde Falih Rıfkı Atay, Ahmet Haşim, Ahmet Rasim ve Hüseyin Cahit Yalçın gibi yazarlar ön plana çıkmıştır. 

Köşe Yazısı Özellikleri

  • Köşe yazıları, güncel konularda yazılmaktadır.
  • Fıkra yazıları olarak belirtilen bu yazılar, ilk çıktığı zaman gazetenin köşelerinde yayınlandığı için, köşe yazısı olarak adlandırılmaktadır.
  • Köşe yazılarını dili sade, açık ve yalındır.
  • Köşe yazılarını yazan yazarlar, öznel bir tavır takınmaktadır.
  • Köşe yazılarında belirtilen düşünceler, makale yazılarındaki gibi kanıtlanmak zorunda değillerdir.
  • Köşe yazılarını yazan yazarlar, okuyucularını yönlendirmek, düşüncelerini değiştirmek, haber vermek ve bilgi vermek gibi amaçlarla yazmaktadırlar.
  • Köşe yazısı günübirlik ya da belirli aralıklarla yazıldıkları için, hiçbir kalıcılığı bulunmaktadır. 

Köşe Yazısı Yazmak

Günlük hayatta sürekli olarak karşımıza çıkan köşe yazıları, gün içerisinde milyonlarca okura ulaşmaktadır. Bilgilendiren bir yazı olması sebebiyle, okuyucularını etkilemektedir. Ancak, köşe yazısı yazmak sanılanın aksine kolay bir iş değildir. Köşe yazısı yazarken dikkat edilmesi gereken önemli noktalar vardır. 

  • Köşe yazısı güncel olarak yazılan yazılardır. Yazar günlük olaylara hâkim olmalıdır. Sadece ülkesinde değil, aynı zamanda dünyada da olup biten olayları takip etmeli, araştırmalı ve bol bol okumalıdır. Bunun sebebi, donanımlı olmadan bir konu hakkında konuşmanın ve yazmanın doğru olmamasından kaynaklanmaktadır. Aynı zamanda okuyuculara yanlış bilgi sunan bir yazar, zaman içerisinde de güvenirliliğini de kaybetmektedir. 
  • Yazarın mutlaka ilgi çekici konulara değinmesi gerekmektedir. Bu yazının okunurluluğunu da arttıracaktır. Gündemi meşgul eden olayların haricinde de köşe yazısı yazılabilir. Önemli günler, önemli isimler ya da moda, sanat ve sinema hakkında da köşe yazıları yazılabilir.
  • Köşe yazılarında yazar duygularından ziyade fikirlerini okuyucularla paylaşmalıdır.
  • Köşe yazısını yazan yazar, hangi konuyu yazarsa yazsın mutlaka okuyucularına karşı tarafsız ve objektif olmalıdır. Olayları kendi penceresinden sunmak yerine, genel bir bakış açısıyla olayları okuyuculara sunmalı ve yorumlamalıdır.
  • Konulara farklı bakış açılarıyla yaklaşabilir. Bu da okuyucuya tek bir bakış açısının dayatılmasını önler. Aynı zamanda farklı görüşler sunarak okuyucunun düşünmesini kolaylaştırır. Fakat konuyu ele alırken okuyucular hiçbir şekilde başka bir düşünceye doğru zorlamayla itilmemelidir. Okuyucuyu köşe yazısını okuduğunda sadece yazıdaki bilgiyi almalıdır. Yazının ve konunun yorumlanması okuyucunun işidir.
  • Köşe yazıları anlaşılır, sade ve yalın bir üslupla yazılmalıdır. Yazar herkesin anlayabileceği kelimeler kullanmalı ve yazısını bu yönde şekillendirmelidir. Açık ve anlaşılır bir üslupla yazı yazmak hem okuyucuların işini kolaylaştırır hem de onları etkiler.
  • Yazar metninin içerisinde atasözü ve deyim kullanırsa düşüncelerini sağlam bir zemine oturtmuş olur.
  • Köşe yazısı hazırlarken, mutlaka başlık kullanılmamalıdır. Başlığın uzunluğu 4 kelimeyi geçmemelidir. Mutlaka çarpıcı, kısa ve öz bir başlık kullanılmalıdır. Çarpıcı olmasının sebebi, okuyucuyu yazıya çekmesi içindir. Merak uyandıracak bir başlık kullanırsanız, okuyucularınızı yazınıza çekebilirsiniz.
  • Köşe yazısının uzunluğu A4 sayfasını geçmemelidir. Ancak 2 satır kadar da yazılmamalıdır. Yazının bu kadar uzun olmamasının sebebi, okuyucunun yorulup, yazıyı yarım bırakmamasıdır. Bu tamamen yazarın elinde olan bir durumdur.
  • İmlâ kuralları her yazı türünde olduğu gibi, köşe yazılarında da önemlidir. Noktalama işaretlerinden sonra mutlaka boşluk kullanılmalıdır. Kelimeler, küçük yazılacak yerde küçük, büyük yazılacak yerde mutlaka büyük yazılmalıdır. 
  • Satır arasının olması gerekir. Yazılar iç içe girerse okunması zorlaşır ve okuyucu hemen sıkılır. Satır arasının çok olması, okuyucunun sıkılmasını önlediği gibi, yazının okunmasına da yardımcı olur. 

Belirtilen bütün bu noktalar, köşe yazısını şekillendiren en önemli unsurlardır. Bu noktaları dikkate alarak yazılarını yazan yazarlar hem kalıcılığı yakalarlar hem de okurları, yazıları zevkle ve beğeniyle okur. 

Fıkra ile Makalenin Farkı Nedir?

  1. Makalelerde yazılan yazıların kanıtlanması zorunludur. Ancak fıkra yazılarında böyle bir durum söz konusu değildir. Fıkra da yazar düşüncelerini kanıt olmadan belirtebilir.
  2. Makalelerde bilimsel, ciddi ve yapmacık olmayan bir anlatım tarzı vardır. Fıkralar ise daha sade, açık, anlaşılır ve bilimsel dilden uzak bir dil kullanarak hazırlanır.
  3. Fıkralar günübirlik olarak hazırlanır ve okuyuculara sunulur. Makalelerde ise böyle bir durum söz konusu değildir.